สินเชื่อ
สินเชื่อและเครื่องมือทางการเงิน
1. สินเชื่อเกิดจากการที่หน่วยเศรษฐกิจต่างๆ ไม่มีความสมดุลในรายได้และรายจ่ายในแต่ละช่วงเวลา จึงเกิดการแลกเปลี่ยนอำนาจสินค้าและบริการกันขึ้น
2. สินเชื่อมีบทบาทในการกำหนดการอุปโภคบริโภค และการลงทุน ดังนั้น สินเชื่อจึงมีส่วนสำคัญในการกำหนดเสถียรภาพและระดับรายได้รวมของเศรษบกิจ
3. ปัจจัยสำคัญที่กำหนดความแตกต่างของประเภทสินเชื่อประกอบด้วย แหล่งสินเชื่อเงินสด การใช้สินเชื่อ ระยะเวลาสินเชื่อ และความเสี่ยงของสินเชื่อ
4. วิธีการใช้สินเชื่อมีตั้งแต่การให้สินเชื่อที่ไม่มีหลักฐานทางกฎหมายชัดเจน จนถึงการให้สินเชื่อที่มีหลักฐานทางกฎหมายชัดเจน และตราสารทางการเงิน
5. ลักษณะที่สำคัญของเครื่องมือทางการเงินประกอบด้วย อายุการไถ่ถอน สภาพคล่อง ความเสียงและอัตราผลตอบแทน
6. ระบบสินเชื่อในประเทศไทยประกอบด้วยทั้งส่วนที่เป็นตลาดเงินในระบบ และตลาดเงินนอกระบบ ซึ่งในตลาดเงินในระบบนั้น สถาบันการเงินที่มีความสำคัญมากที่สุดทางด้านสินเชื่อคือ ธนาคารพาณิชย์
2.1. ความหมายและลักษณะของสินเชื่อ
1. สินเชื่อเกิดขึ้นในเศรษฐกิจเนื่อง จากความจำเป็นในการใช้จ่ายและรายได้ของคนเรา ในช่วงเวลาใดเวลาหนึ่งมีความแตกต่างกัน บางคนต้องการใช้จ่ายมากกว่ารายได้ บางคนต้องการใช้จ่ายน้อยกว่ารายได้ และบางคนต้องการใช้จ่ายพอดีกับรายได้
2. สินเชื่อเครดิตและหนี้สิน เป็นสิ่งที่เกิดขึ้นพร้อมๆกัน จากการแลกเปลี่ยนอำนาจการซื้อสินค้าและบริการในช่วงเวลาที่แตกต่างกันระหว่างหน่วยเศรษฐกิจต่างๆ ดังนั้น มูลค่าของตัวแปรทั้งสามตัวนี้จะต้องเท่ากันเสมอ ในระบบเศรษฐกิจ
3. ถึงแม้ว่าคนเราโดยทั่วไปจะเห็นว่าหนี้สินเป็นสิ่งไม่ดี และสินเชื่อเป็นสิ่งที่ดี แต่ความเป็นจริงก็คือหนี้สิน สินเชื่อและเครดิตเป็นสิ่งที่แยกออกจากกันไม่ได้
4. สินเชื่อและเงินมีความคล้ายคลึงกัน ทั้งนี้เนื่องจากในทางปฏิบัติแล้ว การให้สินเชื่อ มักใช้เงินเป็นเครื่องมือในการให้สินเชื่อและการชำระหนี้สิน
2.1.1 สินเชื่อ เครดิต และหนี้สิน
1. สินเชื่อเกิดขึ้นได้เพราะ ความจำเป็นในการใช้จ่ายจากรายได้ของคนเราแตกต่างกัน โดยเราสามารถแบ่งคนออกเป็น 3 จำพวกด้วยกัน คือ
1) พวกที่มีรายจ่ายสูงกว่ารายได้
2) พวกที่มีรายจ่ายต่ำกว่ารายได้
3) พวกที่มีรายจ่ายพอดีกับรายได้สินเชื่อเงินสด
2. จำนวนสินเชื่อเท่ากับจำนวนหนี้สิน เพราะสินเชื่อไม่ใช่เป็นการให้เปล่าๆ สินเชื่อจะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่อมีหนี้สินจำนวนเดียวกันเกิดขึ้นพร้อม ๆ กัน
2.1.2 สินเชื่อและเงิน
ตัวอย่างสินเชื่อที่ไม่ได้เป็นไปในรูปของเงิน เช่น
1. การขายปุ๋ยให้แก่ชาวนาในปัจจุบันโดยไม่รับเงิน เพื่อแลกเปลี่ยนกับข้าวเปลือกที่ชาวนาจะผลิตได้ในอนาคต
2. การขายสินค้าของพ่อค้าขายส่งให้กับพ่อค้าขายปลีกโดยไม่เก็บเงินจนครบกำหนดระยะเวลาที่กำหนดไว้
3. การขายสินค้าโดยการผ่อนชำระเป็นงวดๆ
2.2. บทบาทของสินเชื่อในเศรษฐกิจ
1. สินเชื่อมีบทบาทที่สำคัญต่อเศรษฐกิจในด้านต่างๆ บทบาททำให้เกิดการกระจายทรัพยากรในเศรษฐกิจใหม่ให้มีประสิทธิภาพสูงขึ้น ไม่ว่าจะเป็นทางด้านการบริโภคหรือการลงทุน นอกจากนี้แล้ว สินเชื่อยังมีส่วนสำคัญในการกำหนดระดับรายได้ในเศรษฐกิจ ด้วยการนำเอาเงินออมของเศรษฐกิจกลับเข้าสู่การหมุนเวียนของเศรษฐกิจ
2. สินเชื่อทำให้คนเราสามารถกระจายการอุปโภคบริโภคตามความพอใจได้มากขึ้น โดยที่การอุปโภคและบริโภคในแต่ละช่วงเวลา ไม่จำเป็นต้องเท่ากันกับรายได้ในช่วงเวลาเดียวกันนั้น
3. สินเชื่อช่วยทำให้การลงทุนเกิดผลประโยชน์ที่เพิ่มขึ้น โดยส่งเสริมให้ผู้ที่มีความสามารถในการลงทุนแต่มีทุนรอนไม่เพียงพอ สามารถดำเนินการลงทุนได้อีก ทั้งยังส่งเสริมให้ประหยัดทรัพยากรในเศรษฐกิจได้ จากการทำให้เกิดการผลิตขนาดใหญ่เกิดขึ้นได้ในเศรษฐกิจ
4. สินเชื่อมีส่วนสำคัญในการกำหนดอุปสงค์รวมในเศรษฐกิจ ซึ่งมีทั้งผลดีและผลเสีย
2.2.1 บทบาทของสินเชื่อต่อการบริโภค
1. สินเชื่อมีบทบาททำให้คนเราได้รับความพอใจสูงขึ้น จากการใช้จ่ายรายได้ในการอุปโภคบริโภค กล่าวคือ ช่วยทำให้คนเรามีโอกาสในการใช้จ่ายอุปโภคบริโภคแตกต่างจากรายได้ในช่วงเวลาใดเวลาหนึ่ง
2. ปัจจัยที่กำหนดความต้องการสินเชื่อของครัวเรือนมี
1) อายุสมาชิกในครัวเรือน
2) ฐานะของการสมรสของสมาชิกในครัวเรือน
3) จำนวนสมาชิกในครัวเรือน
2.2.2 บทบาทของสินเชื่อต่อการลงทุน
สินเชื่อมีบทบาทต่อการลงทุนในการส่งเสริมให้ปริมาณการลงทุน และประสิทธิภาพการลงทุนสูงขึ้น บทบาทดังกล่าวเกิดขึ้นจาก
1. ความสามารถในการลงทุนที่แตกต่างกันของคนเรา
2. การลงทุนขนาดใหญ่ที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการผลิต
2.2.3 บทบาทของสินเชื่อต่อการใช้จ่ายและระดับรายได้
สินเชื่อมีบทบาทต่อรายได้ดังนี้
1. รักษาเสถียรภาพของรายได้ในเศรษฐกิจ ในกรณีที่การให้สินเชื่อนำเอาเงินที่ออมไว้มาสู่การลงทุนในระดับใกล้เคียงกัน ส่วนที่อัดฉีดเข้าสู่วงจรรายได้ของเศรษฐกิจเท่ากับส่วนที่รั่วไหลออกจากกระแสการหมุนเวียนของเศรษฐกิจ ระดับรายได้ในเศรษฐกิจจะไม่เปลี่ยนแปลง
2. กำหนดระดับรายได้ในเศรษฐกิจ ในกรณีที่การให้สินเชื่อเป็นตัวจำกัดทำให้เกิดการลงทุนน้อยกว่าการออม จะเป็นผลทำให้ระดับรายได้ลดลง สินเชื่อยิ่งน้อยลงการลงทุนจะยิ่งน้อยซึ่งทำให้ระดับรายได้ยิ่งน้อยตามไปด้วย
สินเชื่อเงินสด
